Odpowiedź w skrócie: badanie profilaktyczne pracownika przeprowadza się na podstawie skierowania od pracodawcy. Dokument wydaje się w dwóch egzemplarzach, a jeden otrzymuje osoba kierowana. Skierowanie powinno określać rodzaj badania, stanowisko oraz warunki pracy i narażenia występujące na tym stanowisku.
Wzór skierowania nie zastępuje opisu stanowiska
Najczęstszy problem nie polega na braku formularza, lecz na zbyt ogólnym opisie. Dwa skierowania z identycznym stanowiskiem mogą wymagać innych danych, jeżeli pracownicy wykonują inne czynności albo pracują w innych warunkach. Dlatego zacznij od rzeczywistego stanowiska, a dopiero potem uzupełniaj pola dokumentu.
Jak wypełnić skierowanie – kolejność, która ogranicza błędy
- Wybierz rodzaj badania: wstępne, okresowe albo kontrolne.
- Wpisz stanowisko pracy. Przy osobie przyjmowanej do pracy lub przenoszonej pracodawca może wskazać dwa lub więcej stanowisk – w kolejności odpowiadającej potrzebom zakładu.
- Opisz sposób wykonywania pracy: np. praca przy monitorze, prowadzenie pojazdu, ręczne przemieszczanie ładunków, praca zmianowa, obsługa urządzeń.
- Wymień czynniki niebezpieczne, szkodliwe i uciążliwe rzeczywiście występujące na stanowisku.
- Podaj wielkość narażenia i aktualne wyniki pomiarów czynników szkodliwych, jeśli dotyczą stanowiska.
- Sprawdź spójność danych z oceną ryzyka zawodowego i faktycznym zakresem obowiązków.
- Wydaj dwa egzemplarze i przekaż jeden osobie kierowanej.
Trzy przykłady opisu – bez przypisywania badań za lekarza
| Sytuacja | Co warto opisać w skierowaniu | Czego nie wpisywać „z automatu” |
|---|---|---|
| Biuro | czas pracy z monitorem, organizację pracy, inne uciążliwości faktycznie obecne na stanowisku | gotowego pakietu konsultacji medycznych |
| Magazyn | obsługiwane urządzenia, prowadzenie pojazdów, ręczne prace transportowe, pracę zmianową, hałas lub mikroklimat – jeżeli występują | uniwersalnej listy „obowiązkowych badań magazyniera” |
| Produkcja | proces technologiczny, pyły, hałas, substancje chemiczne i wyniki pomiarów – jeżeli dotyczą stanowiska | diagnoz i szczegółowych danych zdrowotnych pracownika |
Co mówią aktualne przepisy?
PIP wskazuje, że skierowanie ma zawierać opis warunków pracy z informacją o czynnikach niebezpiecznych, szkodliwych i uciążliwych oraz wielkości narażenia i aktualnych wynikach badań i pomiarów czynników szkodliwych. Szczegóły wynikają z § 4 rozporządzenia dotyczącego badań profilaktycznych.
Ważne dla HR: zakres badania nie jest ustalany przez pracodawcę ani portal. Rzetelnie opisane skierowanie jest materiałem dla uprawnionego lekarza, który dobiera zakres badania do stanowiska i warunków pracy.
Checklista przed wydaniem skierowania
- □ rodzaj badania odpowiada sytuacji pracownika,
- □ stanowisko jest aktualne i zgodne z planowanymi obowiązkami,
- □ narażenia są opisane konkretnie, a nie hasłowo,
- □ uwzględniono aktualne wyniki pomiarów, gdy dotyczą stanowiska,
- □ dokument przygotowano w dwóch egzemplarzach,
- □ pracownik wie, że ostateczny zakres badania ustala lekarz.
Najczęstsze pytania
Czy można wskazać w skierowaniu więcej niż jedno stanowisko?
Tak – w przypadku osoby przyjmowanej do pracy lub pracownika przenoszonego na inne stanowisko pracodawca może wskazać dwa lub więcej stanowisk w kolejności odpowiadającej potrzebom zakładu.
Czy wyniki pomiarów środowiska pracy trzeba uwzględnić?
Jeżeli dla danego stanowiska wykonuje się badania i pomiary czynników szkodliwych, skierowanie powinno uwzględniać aktualne wyniki odnoszące się do tego stanowiska.
Czy portal może wybrać badania dodatkowe?
Nie. Portal może pomóc organizacyjnie w zgłoszeniu, ale decyzję o zakresie badania i konsultacjach dodatkowych podejmuje uprawniony lekarz.
Źródła
- Państwowa Inspekcja Pracy – co powinno zawierać skierowanie
- ELI – rozporządzenie z 30 maja 1996 r.
- ELI – zmiana rozporządzenia z 29 maja 2026 r.