Badania psychologiczne mogą być wymagane na określonych stanowiskach lub na podstawie odrębnych przepisów; zakres zależy od charakteru pracy i podstawy skierowania. Często pojawia się pytanie: kto za nie płaci? Odpowiedź wynika wprost z Kodeksu pracy.
Badania profilaktyczne pracownika finansuje pracodawca
Art. 229 § 6 Kodeksu pracy stanowi jednoznacznie: badania profilaktyczne finansuje pracodawca. Pracodawca ponosi koszty badań profilaktycznych wymaganych przez Kodeks pracy. Jeżeli psycholog lub psychotechnika występuje jako odrębne badanie na innej podstawie prawnej, zasady finansowania należy ustalić dla konkretnego przypadku.
Niedopuszczalne jest obciążanie pracownika kosztami psychotestów, żądanie faktur do zwrotu ani potrącanie kosztów z wynagrodzenia. Sposób finansowania należy oceniać według podstawy prawnej danego badania; w przypadku badań profilaktycznych pracownika koszty ponosi pracodawca.
Kiedy psychotesty są obowiązkowe?
Obowiązek wynika z przepisów prawa lub z decyzji lekarza medycyny pracy, który na podstawie skierowania i opisu stanowiska kieruje pracownika do psychologa. Najczęstsze przypadki:
- Operatorzy wózków widłowych i urządzeń jezdnych (UTB).
- Pracownicy na wysokości powyżej 3 metrów.
- Kierowcy zawodowi kat. C, D i pochodne.
- Taksówkarze, instruktorzy jazdy, egzaminatorzy.
- Pracownicy ochrony w określonych warunkach.
A co z badaniem psychologicznym do prawa jazdy?
Tu sytuacja jest inna. Badanie psychologiczne wykonywane w celu uzyskania lub przedłużenia prawa jazdy (kat. C, D) na wniosek starosty lub urzędu to nie badanie pracownicze — reguluje je ustawa o kierujących pojazdami, nie Kodeks pracy. W takim przypadku koszty może ponieść pracownik, chyba że pracodawca zdecyduje inaczej. Jeżeli konsultacja psychologiczna stanowi element badań profilaktycznych pracownika zleconych w ramach profilaktycznej opieki zdrowotnej, koszt procesu badań profilaktycznych ponosi pracodawca.
Co jeśli pracownik sam umówił się i zapłacił?
Pracodawca powinien wskazać placówkę i pokryć koszty z góry. Jeśli z uzasadnionych przyczyn pracownik zapłacił samodzielnie — ma prawo żądać zwrotu poniesionych kosztów na podstawie rachunku lub faktury. Przy badaniach profilaktycznych zasady finansowania wynikają z Kodeksu pracy; przy odrębnych badaniach psychologicznych należy sprawdzić ich podstawę prawną i ustalenia stron.
Potrzebujesz psychotestów dla pracownika w Rzeszowie? Sprawdź jak to zorganizować przez Medfaktor — badania z fakturą VAT, bez zbędnych formalności.
Często zadawane pytania
Czy pracodawca musi płacić za psychotesty pracownika?
Tak — koszty wszelkich badań profilaktycznych wymaganych do dopuszczenia pracownika do pracy pokrywa pracodawca (art. 229 § 6 KP). Dotyczy to również psychotestów zawodowych wynikających ze skierowania. Pracownik nie może być obciążony tymi kosztami.
Co jeśli pracownik sam zapłacił za psychotesty?
W przypadku badań profilaktycznych koszt ponosi pracodawca. W przypadku odrębnych badań psychologicznych zasady mogą być inne i zależą od podstawy badania. Podstawą do zwrotu jest faktura lub rachunek od placówki medycznej.
Czy psychotesty na prawo jazdy też płaci pracodawca?
Nie zawsze — jeśli badanie psychologiczne jest elementem uzyskania lub przedłużenia prawa jazdy (decyzja urzędu), koszty może ponieść sam pracownik. Jeśli jednak psychotesty wynikają z wymagań pracodawcy i są częścią badań profilaktycznych — pracodawca musi je pokryć.
Ile kosztują psychotesty dla pracownika w Rzeszowie?
Psychotesty zawodowe w Rzeszowie realizowane są w ramach pakietu rozszerzonego medycyny pracy — od 220 zł. Dla kierowców zawodowych wymagających badania psychologa transportu cena jest ustalana indywidualnie. Szczegółowy cennik na stronie /cennik/.